Etherische oliën

‘genezende geuren’

Achtergronden : geschiedenis in het kort

Etherische oliën worden al duizenden jaren en in verschillende culturen gebruikt. De chinezen waren al ruim 2000 jaar voor onze jaartelling bekend met de helende en heilzame werking ervan voor het lichaam en de geest. De oude Egyptenaren waren echte meesters in de cosmetische toepassingen van etherische oliën. De ‘drie wijzen uit het Oosten’ brachten o.a. kostbare wierook en mirre als geboortegeschenk voor Jezus.

 

Via de Griekse en later de Romeinse beschaving bereikten de etherische oliën en de kennis ervan Europa. Hier waren het vooral geestelijken die zich bezig hielden met de geneeskrachtige werking van planten en hun oliën.

 

Later werden de etherische oliën ook erg gewaardeerd door de aromatische eigenschappen. Het begon met reukwater in de 18e eeuw om de eigen onwelriekende lichaamsgeur te verdrijven en groeide later uit tot de wereld vermaarde parfumindustrie, met als centrum het stadje Grasse, gelegen in het zuiden van Frankrijk. In onze westerse wereld taande de belangstelling voor etherische oliën rond het midden van de 20e eeuw ten gunste van de opkomst van de technische chemie.

 

De aroma- en kleitherapieën beginnen een steeds prominentere plaats in te nemen in de natuurgeneeskunde. Met aromatherapie bedoelen we het therapeutisch werken met etherische oliën, terwijl bij de kleitherapie gebruik wordt gemaakt van de werking van geneeskrachtige klei. Steeds meer mensen zijn deze producten gaan gebruiken en men is vooral zeer verbaasd over het feit dat deze ‘simpele’ stoffen zo’n geweldig resultaat kunnen geven. Steeds weer blijkt in de praktijk dat mensen die eenmaal de kracht van deze produkten hebben leren kennen, niets anders meer willen.

 

 
Etherische oliën wat zijn dat 
 
Etherische oliën zijn vluchtige, niet vette vloeistoffen, die gewonnen worden uit de bloemen, zaden, vruchten, hars, wortels, hout, bast en schil van planten en bomen d.m.v. dampdestillatie of koude persing. Door de waterdamp- destillatie wordt de essence die in de planten aanwezig is getransformeerd tot etherische olie. Deze kostbare, nobele en zeer geconcentreerde oliën zijn ware schatten van de natuur. Vermengd met de juiste basisolie of kleisoort zijn de etherische oliën een welkome en aangename aanvulling voor uw persoonlijke verzorging of gezondheidsondersteuning. Etherische oliën mengen niet met water en zijn daardoor gemakkelijk te scheiden.

 

De gebruikte planten en bloemen komen uit de hele wereld en worden meestal in het land van herkomst verwerkt. Gemiddeld  levert 70 kg planten materiaal, ongeveer 2 liter etherische olie op. Dit verklaart tegelijkertijd waarom etherische olie vrij kostbaar zijn. Maar ook per soort verschillen zuivere etherische oliën sterk in prijs.

 

Sommige planten komen voor in overvloed, andere zijn zeldzaam en dus kostbaar. Sommige gewassen groeien in ons eigen land, andere worden uit andere werelddelen geïmporteerd, waardoor het transport de kosten verhoogd. Daarnaast komt dat er enorm kwaliteitsverschillen zijn, die te maken hebben met o.a. land van herkomst, bodemgesteldheid, klimaat, winningproces etc.

 

De etherische olie in een plant zorgt voor het behoud van een gezond afweersysteem van de plant, doordat de chemische bestanddelen onder andere bacteriëndodende en schimmel- en parasietwerende eigenschappen bezitten zonder daarbij schadelijk te zijn voor de goede bacteriën.

 

Bij de mens kunnen dezelfde eigenschappen van de oliën dus ook ingezet worden om het afweersysteem te versterken. Het woord ‘aromatherapie’ duidt op het werken met de aroma’s van de plant, de aromatische stoffen met een duidelijke geurkracht. Aromatherapie wordt daarom ook wel eens ‘genezen met geuren genoemd ’. De geurende olie kan heel diep inwerken op lichaam en geest van de mens.
 
Zo werkt aromatherapie 
 

Etherische oliën komen op diverse manieren in het lichaam terecht. Ofwel door inademing van de vluchtige oliën, ofwel doordat ze vermengd worden met een huid  verzorgingsprodukt (drager) die op de huid wordt aangebracht. Op die manier komen de etherische oliën in het vaatstelsel c.q. de bloedbaan terecht. Als ze worden ingeademd komen ze via de longen in het bloed terecht. Daarnaast roepen ze prikkels op die door het zenuwstelsel naar het limbische systeem van de hersenen geleid worden. Hierdoor hebben deze geurige plantaardige oliën een direct merkbare werking op de gemoedstoestand en de lichamelijk conditie van de mens.

Meer dan een geurtje . . . . .

De geur die men binnenkrijgt  via neus en mond, wordt in de mond en neusholten gefilterd. De oorsprong van de reukzenuw vangt de signalen op, selecteert ze en zendt ze door naar de hersenen. De reukzin is een zeer basaal instinct. Het limbische systeem registreert het voorkomen van een bepaalde geurmolecule. Als reactie daarop komen er in de hersenen chemische stoffen vrij die inwerken op het zenuwstelsel. Zodat het zich ontspant of juist wordt gestimuleerd. Deze chemische stoffen kunnen het lichaam ook fysiek beïnvloeden. Daarom zijn etherische oliën ook zo effectief bij de bestrijding van pijn.

De haarvaten zorgen voor een perfect transport van de etherische oliën

Als er gedurende een massage etherische olie op de huid komt, in de vorm van een massage-olie, creme of een lotion, kunnen ze plaatselijk op de epidermis (de opperhuid) inwerken. De voedende basisoliën zoals amandelolie en jojoba (een vloeibare was) voeden de huid, maar komen niet in de bloedbaan terecht. De etherische oliën daarentegen hebben zeer  kleine moleculen die door de epidermis heen, tot de dermis (de lederhuid, de laag die de huid soepel maakt) doordringen. Aangezien de lederhuid rijk is voorzien van haarvaten, kunnen de oliemoleculen langs deze weg in de bloedsomloop komen.

De bloedbaan is het belangrijkste transportsysteem

De bloedsomloop is het voornaamste transportsysteem van het lichaam. Etherische oliën worden via de huid of de slijmvliezen in de bloedsomloop opgenomen. Wanneer ze een-maal in het bloed zitten, kunnen de moleculen zich laten meevoeren naar die delen van het lichaam waar ze hun werk kunnen verrichten.

Etherische oliën blijven niet achter in het lichaam

Anders dan bij de chemische geneesmiddelen, blijken etherische oliën niet achter te blijven in het lichaam. Ze worden op verschillende manieren verwijderd, via urine, ont-lasting, zweet en uitgeademde lucht. In een gezond lichaam blijven etherische oliën niet langer dan 3 tot 6 uur en uit een ziek lichaam worden ze na ongeveer 14 uur verdreven. De uitscheiding verschilt per olie.

Warmte stimuleert de werking van etherische oliën

De etherische oliën worden het snelst opgenomen in de bloedbaan als het transport naar die bloedbaan zo snel mogelijk verloopt. Bekend is dat een warme huid ervoor zorgt dat etherische oliën sneller worden opgenomen in de bloedbaan.

Het vermogen van de huid om etherische oliën op te nemen is het grootst wanneer men geheel ontspannen is. Direct na een douche of bad, wanneer de huid nog doortranspireert, is het niet aan te bevelen de oliën te gebruiken, ze worden dan grotendeels weer met het zweet uitgescheiden. Olie wordt opgenomen in een huid die wat meer vetcellen bevat, bijv. bij vrouwen. Vetcellen vormen een drager voor de oliën. Teveel vet is echter nadelig, omdat de olie dan niet meer zo gemakkelijk via de vetcellen in de bloedbaan doordringt. Zo zal via een rugmassage meer olie kunnen worden opgenomen dan via alleen een buikmassage.

De werkzame bestanddelen in etherische oliën zijn o.a.: ketonen, esters, alcoholen, fenolen, terpenen en pinenen.